ทะสะ อิเม ภิกขะเว ธัมมา,
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย, ธรรมทั้งหลาย ๑๐ ประการเหล่านี้ มีอยู่,
ปัพพะชิเตนะ อะภิณ๎หัง ปัจจะเวกขิตัพพา,
เป็นธรรมที่บรรพชิตควรพิจารณาโดยแจ่มชัดอยู่เนืองนิจ,
กะตะเม ทะสะ,…….ธรรมทั้ง ๑๐ ประการนั้น เป็นอย่างไรเล่า?

๑. บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ว่า, บัดนี้เรามีเพศต่างจากคฤหัสถ์แล้ว
อาการกิริยาใดๆ ของสมณะ เราจะต้องทำอาการกิริยานั้นๆ,
๒. บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ว่า, ความเลี้ยงชีวิตของเราเนื่องด้วยผู้อื่น
เราควรทำตัวให้เขาเลี้ยงง่าย,
๓. บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ว่า, อาการกายวาจาอย่างอื่น
ที่เราจะต้องทำให้ดีขึ้นไปกว่านี้ ยังมีอยู่อีก ไม่ใช่เพียงเท่านี้,
๔. บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ว่า, ตัวของเราเอง ติเตียนตัวเราเอง
โดยศีลได้หรือไม่,
๕. บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ว่า, ผู้รู้ใคร่ครวญแล้ว ติเตียนเรา
โดยศีลได้หรือไม่,
๖. บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ว่า, เราจะต้องพลัดพราก
จากของรักของชอบใจทั้งนั้น,
๗. บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ว่า, เรามีกรรมเป็นของตัว
เราทำดีจักได้ดี ทำชั่วจักได้ชั่ว,
๘. บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ว่า, วันคืนล่วงไปๆ บัดนี้เราทำอะไรอยู่,
๙. บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ว่า, เรายินดีในที่สงัดหรือไม่,
๑๐. บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ว่า, คุณวิเศษของเรามีอยู่หรือไม่
ที่จะทำให้เราเป็นผู้ไม่เก้อเขิน ในเวลาเพื่อนบรรพชิตถามในกาลภายหลัง.
สามเณรสิกขา

(หันทะ มะยัง สามะเณระสิกขาปะทานิ ภะณามะ เส)

อะนุญญาสิ โข ภะคะวา, พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุญาตไว้แล้วแล,
สามะเณราณัง ทะสะ สิกขาปะทานิ,ซึ่งสิกขาบท ๑๐ ประการแก่สามเณรทั้งหลาย,
เตสุ จะ สามะเณเรหิ สิกขิตุง,และเพื่อให้สามเณรศึกษาในสิกขาบทเหล่านี้ คือ,
๑. ปาณาติปาตา เวระมะณี,เจตนาเครื่องงดเว้นจากการทำสัตว์มีชีวิตให้ตกล่วงไป,
๒. อะทินนาทานา เวระมะณี,เจตนาเครื่องงดเว้นจากการถือเอาของที่เจ้าของไม่ได้ให้,
๓. อะพ๎รัห๎มะจะริยา เวระมะณี,เจตนาเครื่องงดเว้นจากการประพฤติในสิ่งที่มิใช่พรหมจรรย์,
๔. มุสาวาทา เวระมะณี,เจตนาเครื่องงดเว้นจากการพูดเท็จ,
๕. สุราเมระยะมัชชะปะมาทัฏฐานา เวระมะณี,เจตนาเครื่องงดเว้นจากเหตุอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาทคือการดื่มเสพสุราและเมรัยสิ่งเสพติดทั้งหลาย,
๖. วิกาละโภชะนา เวระมะณี,เจตนาเครื่องงดเว้นจากการบริโภคอาหารในเวลาวิกาล,
๗. นัจจะคีตะวาทิตะวิสูกะทัสสะนา เวระมะณี,เจตนาเครื่องงดเว้นจากการดูฟ้อนรำขับร้องประโคมดนตรีและการดูการเล่นต่างๆ,
๘. มาลาคันธะวิเลปะนะธาระณะมัณฑะนะวิภูสะนัฏฐานา เวระมะณี,เจตนาเครื่องงดเว้นจากการทัดทรงดอกไม้ประดับตกแต่งด้วยของหอมเครื่องย้อมเครื่องทา,
๙. อุจจาสะยะนะมะหาสะยะนา เวระมะณี,เจตนาเครื่องงดเว้นจากการนั่งหรือนอน เหนือที่นั่งที่นอนอันสูงใหญ่,
๑๐. ชาตะรูปะระชะตะปะฏิคคะหะณา เวระมะณี,เจตนาเครื่องงดเว้นจากการรับเงินและทอง,
อะนุญญาสิ โข โส ภะคะวา,พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุญาตไว้แล้วแล,
ทะสะหิ อังเคหิ สะมันนาคะตัง สามะเณรัง นาเสตุง,
เพื่อยังสามเณรผู้ประกอบด้วยองค์ ๑๐ ให้ฉิบหาย,
กะตะเมหิ ทะสะหิ,………………. …องค์ ๑๐ อะไรบ้าง?
ปาณาติปาตี โหติ,………………… คือสามเณรชอบทำสัตว์ที่มีชีวิตให้ตกล่วงไป,
อะทินนาทายี โหติ,……………….. สามเณรชอบถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้,
อะพ๎รัห๎มะจารี โหติ,……………….. สามเณรไม่ชอบประพฤติพรหมจรรย์,
มุสาวาที โหติ,………………………. สามเณรชอบพูดปด,
มัชชะปายี โหติ,……………………. สามเณรชอบดื่มเสพของเมา,
พุทธัสสะ อะวัณณัง ภาสะติ,……… สามเณรกล่าวติเตียนพระพุทธเจ้า,
ธัมมัสสะ อะวัณณัง ภาสะติ,………. สามเณรกล่าวติเตียนพระธรรม,
สังฆัสสะ อะวัณณัง ภาสะติ,………. สามเณรกล่าวติเตียนพระสงฆ์,
มิจฉาทิฏฐิโก โหติ,…………………. สามเณรผู้มีความเห็นผิดจากพระธรรมวินัย,
ภิกขุนีทูสะโก โหติ,…………………. สามเณรชอบประทุษร้ายภิกษุณี,
อะนุญญาสิ โข ภะคะวา,…………… พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุญาตไว้แล้วแล,
อิเมหิ ทะสะหิ อังเคหิ สะมันนาคะตัง สามะเณรัง นาเสตุนติ,
เพื่อยังสามเณรผู้ประกอบด้วยองค์ ๑๐ เหล่านี้ให้ฉิบหาย ดังนี้,
อะนุญญาสิ โข ภะคะวา,…………….พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุญาตไว้แล้วแล,
ปัญจะหิ อังเคหิ สะมันนาคะตัสสะ สามะเณรัสสะ ทัณฑะกัมมัง กาตุง,
เพื่อทำทัณฑกรรมคือลงโทษแก่สามเณรผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ อย่าง,
กะตะเมหิ ปัญจะหิ,……………………องค์ ๕ อย่างอะไรบ้าง?
ภิกขูนัง อะลาภายะ ปะริสักกะติ,
คือสามเณรพยายามทำให้ภิกษุเสื่อมลาภที่ควรจะได้,
ภิกขูนัง อะนัตถายะ ปะริสักกะติ,
สามเณรพยายามทำสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ภิกษุทั้งหลาย,
ภิกขูนัง อะนาวาสายะ ปะริสักกะติ,…สามเณรพยายามทำไม่ให้ภิกษุอยู่อย่างสงบ,
ภิกขู อักโกสะติ ปะริภาสะติ,…………สามเณรด่าและพูดขู่ภิกษุทั้งหลาย,
ภิกขู ภิกขูหิ เภเทติ,……………………สามเณรยุให้ภิกษุแตกกัน,
อะนุญญาสิ โข ภะคะวา,……………..พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุญาตไว้แล้วแล,
อิเมหิ ปัญจะหิ อังเคหิ สะมันนาคะตัสสะ สามะเณรัสสะ ทัณฑะกัมมัง กาตุนติ,
เพื่อทำทัณฑกรรมแก่สามเณรผู้ทำผิดประกอบด้วยองค์ ๕ อย่างเหล่านี้ ดังนี้.