ยูซาฟไซเป็นเด็กนักเรียนจากเมืองมินโกราในเขตสวัด ประเทศปากีสถาน เธอเป็นที่รู้จักในการศึกษาและการเคลื่อนไหวเรียกร้องสิทธิสตรีของเธอในหุบเขาสวัด ซึ่งตาลีบันบางครั้งห้ามเด็กหญิงมิให้เข้าศึกษาในโรงเรียนต้นปี 2552 ขณะอายุได้ 11 ปี ยูซาฟไซกลายมาเป็นที่รู้จักผ่านบล็อกที่เธอเขียนให้แก่บีบีซีโดยรายละเอียดกล่าวถึงชีวิตของเธอภายใต้ระบอบตาลีบัน ความพยายามของตาลีบันในการเข้าควบคุมหุบเขา และมุมมองของเธอต่อการสนับสนุนการศึกษาแก่เด็กหญิงฤดูร้อนปีต่อมา
นอกจากนี้ยังมีการถ่ายทำสารคดีของนิวยอร์กไทมส์เกี่ยวกับชีวิตของเธอขณะที่กองทัพปากีสถานเข้าแทรกแซงในภูมิภาค ยูซาฟไซเริ่มเป็นที่รู้จักมากขึ้น ให้สัมภาษณ์ในสื่อสิ่งพิมพ์และทางโทรทัศน์และรับตำแหน่งประธานสภาเด็กเขตสวัด
นับแต่นั้น เธอได้รับการเสนอชื่อชิงรางวัลสันติภาพเด็กระหว่างประเทศโดยเดสมอนด์ ตูตู และได้รับรางวัลสันติภาพเยาวชนแห่งชาติเป็นคนแรกของปากีสถาน และผลจากการออกมาเคลื่อนไหวของเธอ ทำให้เธอเป็นที่รู้จักจากคนทั่วโลกในฐานะผู้เคลื่อนไหวสิทธิสตรีและเด็ก ซึ่งนอกจากจะทำให้กองกำลังปากีสถานขับกลุ่มตาลีบันออกจากหุบเขาสวัด ในปี 2009 ได้แล้ว ยังทำให้ในปีนี้ มาลาลา ยูซาฟไซ รับรางวัลซาคารอฟ ด้านสิทธิมนุษยชน ปี 2013 นอกจากนี้นิตยสาร TIME ยกให้เป็นบุคคลแห่งปีอันดับสองในฐานะสัญลักษณ์นักต่อสู้ของคนทั่วโลกอีกด้วย
