วิทยานิพนธ์ (Thesis) หมายถึง การเขียนรายงานที่สมบูรณ์ ซึ่งได้มาจากการศึกษาค้นคว้าวิจัยและ เรียบเรียง แล้วนำเสนอผลจากการวิจัยตามหัวข้อเรื่องที่ได้รับอนุมัติ เพื่อให้สำเร็จหลักสูตร
ระดับบัณฑิตศึกษาวิทยานิพนธ์ เพื่อให้ความสำคัญกับการศึกษาในระดับบัณฑิตศึกษา เพราะจะเป็นการแสดงให้เห็นถึงศักยภาพและความสามารถของผู้เรียนระดับบัณฑิตศึกษา ว่ามีความรู้ ความสามารถ มากเพียงพอที่จะศึกษาค้นคว้า แสวงหาความรู้ สร้างองค์ความรู้ หาคำตอบเพื่อแก้ปัญหาต่างๆ ได้อย่างเป็นระบบ ตามกระบวน
การวิจัยที่ถูกต้องเชื่อถือได้และผลที่ได้จากวิทยานิพนธ์สามารถนำไปเป็นประโยชน์ต่อพัฒนาองค์กร การพัฒนาสังคมและประเทศชาติในด้านต่าง ๆ ได้อย่างไร ดังนั้นการทำวิทยานิพนธ์จะทำให้ผู้เรียนในระดับบัณฑิตศึกษาสามารถเรียนรู้และสร้างประสบการณ์ใน การทำวิจัยซึ่งถือว่าเป็นความจำเป็นต่อการพัฒนาทุก ๆ ด้าน เพราะการวิจัยเป็นพื้นฐานสำคัญของ การพัฒนา หากบุคลากรที่มีความรู้ระดับสูงไม่สามารถทำการวิจัยได้หรือไม่มีประสบการณ์ในการวิจัยนั้นก็อาจจะประสบปัญหาในการปฏิบัติงานโดยเฉพาะด้านการบริหารที่เกี่ยวกับการวางแผนและพัฒนางาน
องค์ประกอบของวิทยานิพนธ์ที่ต้องมี องค์ประกอบที่สำคัญ ต้องมีดังนี้
1. บทที่ 1 บทนำ
1.1 ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา
1.2 วัตถุประสงค์ของการวิจัย
1.3 สมมติฐานของการวิจัย
1.4 ขอบเขตของการวิจัย
1.5 ความสำคัญของการวิจัย
1.6 นิยามศัพท์เฉพาะ
2. บทที่ 2 เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
3. บทที่ 3 วิธีดำเนินการวิจัย
3.1 ประชากร
3.2 กลุ่มตัวอย่าง
3.3 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย
– วิธีดำเนินการสร้างเครื่องมือ
– ลักษณะของเครื่องมือ
3.4 การวิเคราะห์ข้อมูลและสถิติที่ใช้
4. บทที่ 4 ผลการวิเคราะห์ข้อมูล
5. บทที่ 5 สรุปอภิปรายผลและข้อเสนอแนะ
ดังได้กล่าวไปแล้วนั้น ว่าวิทยานิพนธ์จะต้องเกิดจากการใฝ่รู้ การแสวงหาจึงต้องมีการศึกษาค้นคว้าประมวลความรู้และประสบการณ์ก่อนที่จะกำหนดหัวข้อ การอ้างอิงเกี่ยวโยงถึงการศึกษาค้นคว้า ผลงานวิจัยของ บุคคลอื่นเป็นสิ่งที่จำเป็น แต่การลอกเลียนผลงานของบุคคลอื่นจะกระทำมิได้ และต้องให้ผลการวิจัยนั้นมีประโยชน์โดยตรง และ อ้อม ต่อการพัฒนาหรือแก้ปัญหาในหน่วยงานนั้น ๆ
