เรื่องย่อ ภาษามีพลัง
“ต้นลั่นทม” เป็นต้นไม้ที่ทนทานต่อสภาพดิน ฟ้า อากาศ โตง่าย เป็นพรรณไม้สกุล Plumeria วงศ์ Apocynaceae พบได้ในประเทศไทย ลาว กัมพูชา อินโดนีเซีย ฮาวาย ตาฮีติ เป็นต้น ลาวถือว่าดอกไม้ชนิดนี้เป็นดอกไม้ประจำชาติและเรียกดอกลั่นทมว่า “จำปา”
สำหรับในประเทศไทยลั่นทมนิยมปลูกตามสถานที่สำคัญต่างๆ คือ วัดสำคัญ พระราชวังต่างๆ เช่น วัดสุทัศน์ วัดเบญจมบพิตร พระราชวังบางปะอิน พระราชวังพญาไท พระนครคีรี คนไทยจะไม่นำต้นลั่นทมไปปลูกในบ้าน เพราะคำว่า “ลั่นทม” มีเสียงคล้ายระทม ซึ่งหมายถึง เจ็บช้ำระกำใจ ปลูกแล้วจะนำทุกข์มาให้ ในปัจจุบันดอกไม้ชนิดนี้เปลี่ยนชื่อเป็น “ลีลาวดี” แทน และกลับเป็นที่นิยมปลูกในบ้านจนต้นลั่นทมมีราคาแพงขึ้น การปลูกดอกไม้ การเลือกดอกไม้ในงานมงคลนั้นแสดงให้เห็นว่า สังคมไทยผูกพันกับภาษาเป็นอย่างยิ่ง เสียงและความหมายของถ้อยคำมีอิทธิพลต่อความรู้สึกและต่อจิตใจของมนุษย์จนอาจเปลี่ยนพฤติกรรมได้ความหมายของคำ
นอกจากจะสื่อถึงสิ่งต่างๆ แล้วยังสื่อถึงความรู้สึก ความคิด ค่านิยม วัฒนธรรม ประเพณีต่างๆ ภาษามีอิทธิพล มีพลังอำนาจต่อจิตใจของมนุษย์ ส่งผลให้พฤติกรรมของคนในสังคมเปลี่ยนแปลงได้ คำพูดของคนเป็นทั้งน้ำผึ้งหวานที่ทำให้เป็นสุข ให้เกิดรักชอบเกลียดเคียดแค้น ผู้ใดที่พูดไม่ดีคือผู้ที่ทำลายตน ดังคำกล่าวที่ว่า “ก่อนพูด เราเป็นนายคำพูด เมื่อพูดแล้วคำพูดเป็นนายเรา”
ข้อคิดที่ได้จากเรื่อง “ต้นลั่นทม”
พลังภาษา คือ อำนาจของภาษา คนเรียนรู้ภาษาจากทุกคน และทุกสิ่งรอบตัว พลังภาษา มีดังนี้
- ภาษาเป็นผู้สร้างสังคม ภาษามีอำนาจบังคับให้คนเราต้องปฏิบัติตามสังคม ตามความต้องการของสังคม
- ภาษาสะท้อนความคิดความเป็นตัวตนของคน ผู้ใช้ภาษาได้ดีจะทำให้ผู้อื่นมีความสุขจากสารดีๆที่สื่อ ในทางตรงกันข้ามผู้ใช้ภาษาถ้าเป็นคนจิตใจไม่ดีจะใช้ภาษาในทางทำลาย กล่าววาจาทุจริต ทำให้คนรอบข้างเป็นทุกข์สังคมเสื่อมในที่สุด
- การใช้ภาษาของคนในสังคมเกี่ยวพันกับวัฒนธรรมของคนในสังคมนั้น การใช้ภาษาไทยจะต้องคำนึงถึงวัฒนธรรมต่างๆ เช่น การใช้ภาษากล่าวถึงสิ่งที่เป็นมงคลหรืออัปมงคล เช่น การตั้งชื่อ การปลูกต้นไม้ การแต่งงาน