สิ่งต่าง ๆ รอบตัวเรา มีทั้งสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิต อาจเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ หรือสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ เรียกว่า สิ่งแวดล้อม ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

1. สิ่งแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติ
2. สิ่งแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้น

สิ่งมีชีวิตรอบตัวเรา  ได้แก่ 

• พ่อแม่  
• ปู่ย่า 
• ตายาย 
• คุณครู 
• เพื่อน  
• สัตว์ต่างๆ เช่น ผีเสื้อ แมว นก กระต่าย ช้าง  ม้า  วัว  ควาย  กระรอก  กระต่าย  งู  ปลา  ปู  กุ้ง  หอย  ม้าน้ำ  นก  ค้างคาว  หนู  หนอน  ลิง
• ดอกไม้ต่างๆ ต้นไม้ ต่างๆ เช่น กล้วยไม้  มะลิ  กุหลาบ  ดาวเรือง  โหระพา  ผักบุ้ง คะน้า   มะพร้าว  ต้นกล้วย  ต้นเข็ม   พลูด่าง  ชวนชม  จำปี  ฝรั่ง  พริก  มะยม  ทานตะวัน รวมทั้งหมดนี้เรียกว่า “สิ่งมีชีวิตที่เป็นพืช”

สิ่งไม่มีชีวิตรอบตัวเรา  ได้แก่ 

• บ้าน 
• รถยนต์  
• ก้อนหิน 
• วัด 
• สะพาน 
• โรงเรียน 
• รั้วบ้าน 

ลักษณะสำคัญของ สิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต มีดังนี้

1. สิ่งมีชีวิต จะกินอาหารและน้ำได้ สิ่งไม่มีชีวิต  จะกินอาหารและน้ำไม่ได้
2. สิ่งมีชีวิต จะหายใจได้ สิ่งไม่มีชีวิต จะหายใจได้ไม่ได้
3. สิ่งมีชีวิต จะเคลื่อนที่ เคลื่อนไหวได้   สิ่งไม่มีชีวิต จะจะเคลื่อนที่ เคลื่อนไหวไม่ได้ 
4. สิ่งมีชีวิต จะขับถ่ายได้  สิ่งไม่มีชีวิต จะขับถ่ายไม่ได้
5. สิ่งมีชีวิต เจริญเติบโตได้    สิ่งไม่มีชีวิต จะเจริญเติบโตไม่ได้ 
6. สิ่งมีชีวิต สืบพันธุ์และมีลูกได้   สิ่งไม่มีชีวิต จะสืบพันธุ์และมีลูกไม่ได้
7. สิ่งมีชีวิต ตอบสนองต่อสิ่งเร้าได้     สิ่งไม่มีชีวิต จะตอบสนองต่อสิ่งเร้าไม่ได้

ดังนั้น สิ่งแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติ คือ สิ่งทั้งหลายที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เปลี่ยนแปลงหลายหรือเจริญเติบโตตามธรรมชาติมีทั้งสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต

สิ่งแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้น มีมากมาย ที่แปรเปลี่ยนสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติเป็นพื้นที่อยู่อาศัยและทำมาหากิน เช่น หมู่บ้าน ชุมชน เมือง ท้องนา ผืนไร่ ร่องสวน ถนน เส้นทาง สะพาน แม้แต่เสื้อผ้า อุปกรณ์เดินทาง เครื่องมือ เครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน ประเพณีที่ปฏิบัติ เป็นต้น

สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นผลมาจากที่มนุษย์มาอยู่ร่วมกันกับธรรมชาติมนุษย์จึงพยายามปรับตัวในการสร้างเครื่องมือ เครื่องใช้ เพื่อให้มนุษย์มีชีวิตอยู่ร่วมกับธรรมชาตินั้นได้ สิ่งต่าง ๆ ที่สร้างขึ้นนี้กลายเป็นหลักฐานและร่องรอยที่แสดงให้เห็นถึงภูมิปัญญาของคนรุ่นก่อน ๆ ที่ช่วยกันคิดสร้างสิ่งต่าง ๆ ขึ้นมา แล้วคนรุ่นหลังยังนำมาใช้สืบทอดกนมาจนถึงปัจจุบัน จนกลายเป็นหลักฐานทางวัฒนธรรมอยู่ในท้องถิ่นต่าง ๆ