พืชจำพวกหญ้า ได้แก่ พรรณไม้ที่เป็นกอ เป็นเถา
หรือเป็นต้นก็มี มีทั้งเกิดอยู่บนบก ในน้ำ เกิดขึ้นบนเนินผา
กำแพงโบสถ์และบนเจดีย์เก่า ๆ นำมาใช้เป็นอาหารสัตว์ และปรุงเป็นยาได้ จำนวน
38 ชนิด ดังตัวอย่างต่อไปนี้

• ต้น รสจืดเย็นขมน้อย สรรพคุณ ขับน้ำดีได้ตกลงลำไส้
• ใบ รสเย็นเบื่อ สรรพคุณ ฆ่าพยาธิ
• ดอก รสฝาดเย็น สรรพคุณ แก้แผลเปื่อยพุพองในปาก
• ราก รสขมเอียน สรรพคุณ แก้ช้ำใน ขับโลหิตเน่าเสียให้ออกจากร่างกาย
• หัว รสขมเอียน สรรพคุณ บำรุงธาตุ เจริญอาหาร แก้เสมหะเฟื่อง

• ต้น รสเอียน สรรพคุณ ขับลมให้กระจาย แก้จุกเสียดแน่นเฟ้อ บำรุงโลหิต
• ดอก รสเอียน สรรพคุณ แก้ดีซ่าน ตับอักเสบ
• ราก รสเอียน สรรพคุณ ขับลมในลำไส้และกระเพาะอาหาร
• หญ้ากระต่ายจาม ไม้ต้นเตี้ยใบเป็นฝอย
• ต้น รสจืดเย็น สรรพคุณ แก้ช้ำใน แก้โลหิตคลั่งให้กระจายตกทวารหนัก แก้อาเจียนเป็นโลหิต

• ต้น รสเย็น สรรพคุณ แก้ไข้ แก้ร้อนใน ขับปัสสาวะ ถอนพิษยาเบื่อเมา แก้สะอึก ตำพอกแก้ฝีกาฬ แก้แผลเรื้อรัง
• ราก รสเย็น สรรพคุณ แก้หนองใน แก้นิ่ว

• ใช้ทั้งต้น รสขมเย็นเล็กน้อย สรรพคุณ ลดความร้อน แก้ไข้ แก้ร้อนในกระหายน้ำ
  

5. หญ้าเกล็ดหอยจีน ไม้ต้นเล็กๆ

• ใช้ทั้งต้น รสเย็น สรรพคุณ แก้พิษร้อนภายใน
  แก้อาเจียนเป็นโลหิต ผสมสุราอม แก้ลำคออักเสบ แก้ฝีในลำคอ
  แก้ต่อมน้ำลายและต่อมทอนซิลอักเสบ ตำพอกแก้ปวดฝี แก้ฝีอักเสบ

• ใช้ทั้งต้น รสขมเย็นเล็กน้อย สรรพคุณ แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้พิษร้อนภายใน

• ราก เป็นเมือก รสเผ็ด สรรพคุณ แก้พิษไข้ ไข้กาฬ แก้ไข้หัด สุกใส ดำแดง ฝีดาษ แก้ร้อนใน แก้เยื่อหุ้มสมองอักเสบ แก้ปวดมดลูก

• ต้น รสเหม็นขื่น สรรพคุณ ขับปัสสาวะ แก้ปัสสาวะพิการ
• ใบ คั่วให้เกรียม รสหอมเย็น สรรพคุณ ชงน้ำรับประทาน ขับปัสสาวะ แก้กระหายน้ำ
• เปลือก รสเมาเบื่อเล็กน้อย สรรพคุณ ขับโลหิตประจำเดือน ขับระดูขาว ขับปัสสาวะ แก้กามโรค

• ราก รสหวานเย็นเล็กน้อย สรรพคุณ ขับปัสสาวะ แก้ร้อนในกระหายน้ำ บำรุงไต แก้ดีซ่าน แก้ตับอักเสบ แก้อ่อนเพลีย แก้เบื่ออาหาร

• ต้น ใบ รสขมเล็กน้อย สรรพคุณ ขับปัสสาวะ แก้กระษัย แก้ปัสสวะพิการ

• ใช้ทั้งต้น รสเย็น สรรพคุณ แก้พิษตานซาง ลดไข้ในเด็ก แก้กระหายน้ำ ละลายก้อนนิ่ว แก้โรคตา

• ใช้ทั้งต้น รสร้อน สรรพคุณ ขับลมนำไส้ ก้ำจุกเสียดแน่นเฟ้อ แก้ปวดท้อง แก้ธาตุพิการ ขับโลหิตระดูสตรี

• หัว รสจืดเย็น สรรพคุณ แก้ทางเดินปัสสาวะอักเสบ ขับปัสสาวะ แก้อาการบวมน้ำเนื่องจากโรคไตและโรคหัวใจ ลดความร้อน แก้พิษไข้กาฬ

• ใช้ทั้งต้น รสจืดขื่น สรรพคุณ ขับฟอกโลหิตประจำเดือนสตรีให้เป็นปกติ แก้ปวดมดลูก บำรุงโลหิต

• ต้น รสขื่นเล็กน้อย สรรพคุณ ขับผายลม แก้ปวดท้อง แก้ท้องขึ้นอืดเฟ้อ
• ใบสด รสเย็น สรรพคุณ ตำพอก ถอนพิษ แก้อักเสบ

• ต้น รสขมเย็น สรรพคุณ ลดความร้อน แก้พิษไข้กาฬ บำรุงหัวใจ ตำผสมสุรา ทาแก้ฟกบวมอักเสบ แก้ปวดแสบปวดร้อนตามร่างกาย

• ต้น รสขม สรรพคุณบำรุงน้ำดี บำรุงธาตุ แก้ไขเพื่อดี แก้ร้อนในกระหายน้ำ

• ใช้ทั้งต้น รสขมเย็น สรรพคุณระงับความร้อน แก้พิษไข้ แก้ไขมาลาเรีย แก้กามโรคขับระดูขาว ตำผสมสุราพอก แก้พิษฝี แก้ฟกบวม

• ราก รสขื่น สรรพคุณ ขับเสมหะ ทำให้อาเจียน ทำให้ระคายเคืองทางเดินอาหาร

• ต้น รสจืดเย็น สรรพคุณ ขับปัสสาวะ แก้นิ่ว บำรุงไต ขับระดูขาว

• ใช้ทั้ง 5 รสเย็น สรรพคุณ แก้ต่อมทอนซิลอักเสบ แก้เจ็บในลำคอ แก้ปวดแสบปวดร้อน ฝนหยอดตา แก้ตาแฉะ แก้ปวดเคืองในลูกตา แก้ตาอักเสบ

• ต้น ใบ ราก รสเย็น สรรพคุณ ตำคั้นเอาน้ำทา แก้ปวดแสบปวดร้อน แก้แผลพุพอง
• ใบ รสเย็น สรรพคุณ ตำผสมสุรา พอกแก้พิษฝี แก้ปวดบวม แก้พิษไฟไหม้ น้ำร้อนลวกสุมศีรษะเด็กเวลาเย็น แก้หวัดคัดจมูก
• ราก รสเย็น สรรพคุณ แก้พิษสุนัขกัด

• ต้น รสขม สรรพคุณ แก้ปัสสาวะมีสีแดงเหลืองขุ่น บำรุงน้ำนม

• ใช้ทั้งต้น รสขม สรรพคุณ บำรุงโลหิต เจริญอาหาร แก้ไข้มาลาเรีย แก้ไข้ ผอมเหลือง แก้ไอ แก้หืด

• ต้น รสจืด สรรพคุณ ขับปัสสาวะขับนิ่ว แก้กระษัย แก้ปวดเมื่อยบั้นเอว ใช้มากเป็นอันตราย กดหัวใจทำให้หยุดเต้นได้

• ใช้ทั้งต้น รสจืดขื่น สรรพคุณ แก้ไข แก้กระษัย แก้ปัสสาวะพิการ บำรุงกำหนัด

• ใช้ทั้งต้น รสเย็น สรรพคุณ ดับพิษกาฬ แก้ไขพิษไข้หัวทุกชนิด ช่วยย่อยอาหาร แก้พิษแก้ไข้ตรีโทษ

• หัว รสหวานเล็กน้อย สรรพคุณ บำรุงกำลัง บำรุงตับ ปอด หัวใจ

1. ไผ่ป่า ไม่มีหนาม
2. ไผ่สีสุก มีหนามน้อย ต้นใหญ่กว่า
3. ไผ่บง ไม่มีหนาม ลำใหญ่
4. ไผ่ลาย มีลำเป็นสีลายสวย
5. ไผ่รวก ลำเล็ก แข็ง มีหนามน้อย

• ใบ รสชื่นเฝื่อน สรรพคุณ ฟอกล้างโลหิตระดูที่เสีย
• ตา สุมเป็นถ่าน รสจืด สรรพคุณ แก้ร้อนในกระหายน้ำ ดูดแก๊สในกระเพาะอาหาร

• ตาไผ่ รสจืด สรรพคุณ เอา 7 ตาต้มรับประทาน แก้สตรีตกโลหิตมากเกินไป

• ใช้เกสร รสขมหวานเล็กน้อย สรรพคุณ บำรุงธาตุ บำรุงโลหิต ชูกำลัง แก้สวิงสวาย แก้ไข แก้ตับ ไต แก้โรคเส้นประสาท แก้ซางเด็ก

• ใช้ทั้งต้น รสจืดขื่น สรรพคุณ ช่วยย่อยอาหาร แก้ไขตรีโทษ แก้พิษฝี

• ใช้ทั้งต้น รสจืด สรรพคุณ ขับเหงื่อ ขับปัสสาวะ

• ต้น รสจืด สรรพคุณ แก้ขัดเบา
• ใบ รสจืดเย็น สรรพคุณ แก้คออักเสบ เป็นเม็ดเป็นหนามในคอ
• ดอก รสจืด สรรพคุณ แก้เสมหะคั่งในทรวงอก ละลายก้อนนิ่ว
• ราก รสจืด สรรพคุณ ขับปัสสาวะ
• ใช้ทั้งต้น รสจืดเย็น สรรพคุณ รสจืด สรรพคุณ แก้ไข แก้อักเสบในลำคอ

• ใช้ทั้งต้น รสจืด สรรพคุณ ขับเหงื่อ แก้ไขตัวร้อน

• ใช้ทั้งต้น รสขมเย็น สรรพคุณ แก้พิษเจ็บปวด แก้อักเสบ
  แก้สตรีตกโลหิต มากเกินไป แก้ร้อนใน กระหายน้ำ แก้ไขพิษ ไข้กาฬ ไข้หัด
  สุกใส ดำแดง

• ต้น รสจืดเย็น สรรพคุณ แก้ไขตัวร้อน แก้ร้อนกระสับกระส่าย

• หัว รสซ่าติดจะร้อนผลิต สรรพคุณ บำรุงธาตุ เจริญอาหาร ขับลมในลำไส้ แก้ท้องขึ้นอืดเฟ้อ บำรุงกำลัง บำรุงครรภ์รักษา