บทเรียนที่ 21: คณาเภสัช เรื่อง พิกัดยา



พิกัดยา หมายถึง
การจำกัดจำนวนตัวยาตั้งแต่สองสิ่งขึ้นไป รวมเรียกเป็นชื่อเดียวกัน
จะเป็นคำตรงหรือคำศัพท์ โดยที่ตัวยาที่นำมารวมกัน ต้องใช้น้ำหนักเสมอภาค
คือ ขนาดน้ำหนักเท่ากัน จำแนกพิกัดยาได้ ดังนี้

  1. พิกัดยา 2 สิ่ง มี 2 พิกัด
  2. พิกัดยา 3 สิ่ง มี 30 พิกัด
  3. พิกัดยา 4 สิ่ง มี 4 พิกัด
  4. พิกัดยา 5 สิ่ง มี 18 พิกัด
  5. พิกัดยา 7 สิ่ง มี 6 พิกัด
  6. พิกัดยา 9 สิ่ง มี 6 พิกัด
  7. พิกัดยา 10 สิ่ง มี 2 พิกัด
  8. พิกัดยาพิเศษ มี 4 พิกัด

พิกัดยา 2 สิ่ง มี 2 พิกัด
1. พิกัดทเวคันธา (ทเวสุคนธ์) คือ จำกัดจำนวนตัวยาที่มีกลิ่นหอม 2 อย่างคือ

  • รากบุนนาค ขับลมในลำไส้
  • รากมะซาง แก้โลหิต แก้กำเดา

2. พิกัดทเวติคันธา คือ จำกัดจำนวนตัวยาที่มีกลิ่นหอม 3 อย่างในยา 2 สิ่ง คือ

  • ดอกบุนนาค บำรุงโลหิตแก้กลิ่นเหม็นสาบสางในร่างกาย
  • แก่นบุนนาค แก้รัตตะปิตตะโรค
  • รากบุนนาค ขับลมในลำไส้
  • ดอกมะซาง ทำใจให้ชุ่มชื่นชูกำลัง
  • แก่นมะซาง แก้คุดทะราด แก้เสมหะ แก้ไข้สัมประชวร
  • รากมะซาง แก้โลหิต แก้กำเดา

Related Posts

Leave a Reply

© 2024 Ninenovel - Theme by WPEnjoy

Discover more from Ninenovel

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading